Sięgnij Po Zdrowie

Jestem trochę zaskoczony, że takie pytania ciągle się pojawiają. Dlaczego używanie mikrofalówki nie miałoby być odpowiednie dla osób jedzących zdrowo? W rzeczywistości używanie kuchenki mikrofalowej, aby podgrzać posiłek, może być uważane jako jedna z lepszych form przygotowania jedzenia, ze względu na to, że generalnie żywność jest gotowa szybciej niż przy użyciu innych form gotowania, co prowadzi do destrukcji niższej ilości związków odżywczych. Każda obróbka termiczna ma jakiś wpływ na wartości odżywcze zawarte w posiłki. W niektórych przypadkach traci się jakiś procent tych wartości, a w innych zyskuje. W przypadku mikrofalówki, traci się stosunkowo mało. Przy okazji warto dodać, że najbardziej niepożądane jest pieczenie na ognisku i pieczenie na grilu, ponieważ oprócz destrukcji niektórych związków odżywczych podczas tych rodzajów obróbek cieplnych, wytwarzają się niekorzystne związki odżywcze, które mogą mieć np. działanie rakotwórcze. Lepiej jest piec żywność w piekarniku, gotow...

Pytanie: Słyszałam, że zdrowe kwasy tłuszcze Omega-3 zawarte np. w pestkach dyni, nasionach słonecznika i orzechach pod wpływem obróbki termicznej ulegają przekształceniu w tłuszcze trans, a takie tłuszcze nie są zdrowe. Spożywając te produkty weganie "strzelają sobie w kolano", myśląc, że w ich diecie nie ma niezdrowych tłuszczów, podczas gdy w rzeczywistości są tłuszcze kancerogenne. Proszę o odpowiedź, jak to jest z podgrzewaniem tłuszczów Omega-3. Odpowiedź dr. Romana Pawlaka Aby przekształcić jakiekolwiek kwasy tłuszczowe na kwasy trans potrzebny jest katalizator, w przeciwnym wypadku reakcja takowa bedzie bardzo nieefektywna. Praktycznie rzecz biorac, w laboratorium, gdzie wykorzystywane są katalizatory, podczas zachodzących reakcji produkowane są znaczne ilości tłuszczów trans. Natomiast w czasie smażenia, gotowania, pieczenia i podczas innych metod obróbki kulinarnej wytwarzane są znikome ilości kwasów o konfiguracji trans — ilości nie mające większego znaczenie dla l...

Pytanie: Mój wnuk rzuca jedzenie na podłogę. Urodziłam się w 1945 roku i wydaje mi się, że zachowanie moich wnuków przy stole pozostawia wiele do życzenia. Mój wnuk ma piętnaście miesięcy, a jego rodzice zachęcają go wręcz do tego, żeby jadł rękami, wyjmował jedzenie palcami z łyżki i tak dalej. Po chwili jest już cały ubrudzony ryżem, sosem czy papką od góry do dołu. Jedzenie jest wszędzie: na podłodze, na włosach, na ubraniu. Niedawno była lasagne. Mój wnuczek nawet jej nie spróbował, tylko natychmiast zrzucił na podłogę. Potem zaserwowano mu puree ziemniaczane z sosem, które również wylądowało pod stołem. A na koniec dostał kanapkę, z której większość znowu trafiła pod nogi. Jak mam reagować na zachowanie wnuka? Nikt nie stara mu się wyjaśnić, że jedzenia nie wolno rzucać na ziemię. Według mnie, dziecko w tym wieku powinno już rozumieć, co znaczy słowo „Nie”. Kiedy zasugerowałam rodzicom, żeby wstrzymali się jeszcze trochę z samodzielnym jedzeniem, zanim wnuczek nie rozwinie lepszej...

Pytanie:   Czy można być zdrowym psychicznie bez seksu?  Odpowiedź (dr Zbigniew Lew-Starowicz): Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, a wyniki badań na ten temat są rozbieżne. Warto posłużyć się przykładami konkretnych populacji.  Pierwsza z nich to osoby aseksualne, co dotyczy około 1% ogólnej populacji. Z badań wynika, że część z nich czuje się zdrowa psychicznie i nie cierpi z powodu braku odczuwania potrzeb seksualnych. Perspektywa ilościowa jest trudna do oceny. Niewiele osób aseksualnych szuka pomocy u specjalistów. Populacja celibatariuszy to kolejny przykład. Niezależnie od różnych badań są tacy, u których brak seksu prowadzi do różnych zaburzeń zdrowia psychicznego, lecz i tacy, którzy czują się szczęśliwi i spełnieni nie prowadząc aktywności seksualnej. Populacja kobiet nigdy nie przeżywających orgazmu, dotyczy ona około 10% populacji kobiet. Część z nich cierpi z tego powodu i ujawniają się u nich zaburzenia lękowe, depresje itd. Są jednak i takie, które mim...

Pytanie: Dostępne na polskim rynku  wegetariańskie parówki sprzedawane jako produkt bezglutenowy, w opisanym składzie zawierają sos sojowy bezglutenowy pochodzący z fermentowanych ziaren soi i pszenicy. Czy proces fermentacji pszenicy powoduje zniszczenie cząsteczek glutenu, czyniąc pszenicę produktem bezpiecznym w przypadku nietolerancji glutenu? Odpowiedź producenta: Pragniemy zapewnić, że parówki (...) są produktem bezglutenowym. Proces fermentacji pszenicy wpływa na niszczenie cząsteczek glutenu i w wyniku tego procesu zawartość glutenu nie przekracza 20 ppm, [zatem produkt można uznać za bezglutenowy, przyp. mój]. Zarówno sos sojowy jak i gotowy produkt zostały przebadane przez producenta w akredytowanym laboratorium, metodą zatwierdzoną przez AOECS (Association of European Celiac Societies). Odpowiedź dr. Romana Pawlaka Ph.D, RD (Associate Professor, East Carolina University): Wyniki badań co do glutenu w fermentowanych produktach nie są zgodne. Jedne wykazały zmniejszen...

 Co robić, gdy dziecko nastoletnie nie chce jeść warzyw ani owoców? Warzywa i owoce powinny być stałym składnikiem codziennej diety dziecka. Produkty te stanowią główne źródło witamin, składników mineralnych, błonnika oraz przeciwutleniaczy. Najkorzystniej spożywać je na surowo lub minimalnie przetworzone, ponieważ w takiej formie produkty te zachowują najwyższą wartość odżywczą. Zachęcamy dzieci do troski o zdrowie, gdy sami prowadzimy zdrowy tryb życia i dbamy o dietę, jedząc każdego warzywa i owoce. Dobry przykład to najlepsza metoda na kształtowanie nawyków żywieniowych dziecka. Jednak czasem problem jest głębszy, bo związany z zaburzeniami odżywiania u nastolatków. I o tym ten post. Na pytanie odpowiada Jesper Juul*. Pytanie: Mam kuzynkę z niecodziennymi zaburzeniami odżywiania, która nie chce jeść żadnych warzyw ani owoców. Jej matka próbowała nawet przekupywać ją pieniędzmi, żeby zjadła choć jedno winogrono, ale bez rezultatu. Dziewczynka twierdzi, że skręca ją na samą myśl,...

 Stowarzyszenie Promocji Zdrowego Stylu Życia - Sięgnij Po Zdrowie edukuje w zakresie prowadzenia diet bezmięsnych u dzieci i dorosłych. Dowiedziono, że diety wegetariańska i wegańska są zdrowie i bezpieczne także dla dzieci, pod warunkiem właściwego skomponowania jadłospisu. Rodzicom, którzy chcą podawać dzieciom mięso, przekazujemy poniżej kilka wskazówek, zachęcając, by nie podawali oni dzieciom mięsa wieprzowego i smażonego. Jak przygotowywać mięso przeznaczone do spożycia przez dziecko? Odpowiada: dr inż. Joanna Rachtan-Janicka, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Zalecana obróbka termiczna mięsa i ryb to gotowanie (w tym na parze), duszenie i pieczenie. Należy ograniczyć smażenie mięsa oraz jego grillowanie (nad ogniem lub żarem paleniska) ze względu na ryzyko powstawania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i nitrozoamin, które mogą mieć działanie kancerogenne, a w przypadku ryb także ze względu na utr...

Pytanie: Mam 60 lat i zdiagnozowano u mnie raka prostaty. Lekarze mówią, że jest to początkowe stadium, a wynik przeprowadzonego u mnie testu swoistego antygenu sterczowego (PSA) wskazał wartość jedynie 15 punktów. Zarekomendowano mi poddanie się radykalnej prostatektomii. Jaka jest wasza opinia? Odpowiadają doktorzy Allan R. Handysides i Peter N. Landless. Kiedy piszemy artykuły, nie redagujemy ich, jako eksperci w każdej dziedzinie; raczej staramy się przedstawić aktualne opinie wyrażone w najnowszej literaturze. Musimy zaznaczyć, zarówno Tobie jak i wszystkim naszym czytelnikom, że najlepszymi doradcami są kompetentni specjaliści opieki zdrowotnej, którzy znają lepiej Twój przypadek. Nasza opinia, jest zatem pisana w sposób ogólny. Rak prostaty jest przedmiotem dużego zainteresowania ze względu na jego powszechne występowanie. Choroby starcza stały się bardziej powszechne z powodu wydłużenia życia człowieka. W badaniu autopsyjnym wykonanym wiele lat temu stwierdzono, że ra...

Jak Pani uważa, czy warto całkowicie wyeliminować z diety mięso, czy wystarczy je tylko ograniczyć? Trudno na to pytanie udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Do diety należy zawsze podchodzić indywidualnie, uwzględniając aktualny stan zdrowia, potrzeby organizmu, jak również świadomość żywieniową. Jednym rezygnacja z mięsa będzie służyć, innym może zaszkodzić. Wielu rezygnuje z mięsa, objadając się białym chlebem i słodyczami, a przecież nie na tym polega dieta wegetariańska. Korzyści z zaprzestania spożywania mięsa jest wiele. Badania naukowe dowodzą, że osoby wybierające wegetariański styl życia żyją dłużej niż osoby spożywające mięso. Również w mniejszym stopniu narażone są na choroby układu krążenia, cukrzycę, otyłość, reumatoidalne zapalenie stawów czy niektóre nowotwory. Zgodnie z piramidą żywieniową IŻŻ zdrowe odżywianie oparte jest o produkty roślinne. Zatem z pewnością należy ograniczać mięso (szczególnie czerwone i przetworzone). Dieta powinna bazować na produktach nierafi...

Słyszałam o zaleceniu wcześniejszego moczenie produktów pełnoziarnistych przed spożyciem? Czym uzasadnić takie zalecenie? Produkty takie jak ryż brązowy, kasza gryczana, kasza jęczmienna, pęczak, komosa ryżowa rzeczywiście warto przed spożyciem namoczyć w celu zwiększenia ich wartości odżywczej. Pewne fitoskładniki i witaminy uaktywniają się dopiero wówczas, gdy ziarno zaczyna kiełkować. To np. fenole o silnych właściwościach chemoprewencyjnych, które stanowią ochronę organizmu przed rozwojem zmienionych komórek. Moczenie ziaren przez 24 godziny uruchamia wczesne stadium kiełkowania, choć kiełki nie będą widoczne. Praktyka ta skraca także czas gotowania zbóż.

Chce przejść w przyszłości na wegetarianizm, a potem na weganizm. Jakie jest Pani zdanie na temat takiego sposobu odzywiania się? Czy poleca Pani taką dietę? Właściwie skomponowana dieta wegetariańska czy wegańska jest jednym z najzdrowszych sposobów odżywiania się. Przyjmuje się, że ogólny stan zdrowia osób, które wykluczyły z menu mięso, jest lepszy niż tych, którzy stosują tradycyjną dietę, toteż wielu wybiera bezmięsny, a nawet beznabiałowy i bezjajeczny styl życia. Osobiście wspieram osoby, które podejmują takie wyzwanie. Gdy ktoś mówi mi, że pragnie nauczyć się prowadzić wegetariańską kuchnię (tak! - tego trzeba się nauczyć) podkreślam, że wybierając dietę bezmięsną warto sobie zadać pytanie, czy to zasady diety mają służyć człowiekowi, czy człowiek ma służyć tym zasadom. Ostrzegam przed perfekcjonizmem w praktykowaniu diety (jeśli nie ma ku temu wskazań medycznych). Mam na myśli chociażby przywiązanie do nazw. Zdrowie, i to w każdym obszarze, ważniejsze jest od nazwy nasze...

Ugryzł mnie kleszcz, ale nie zauważyłem pojawienia się charakterystycznego rumienia. Co powinienem robić? W przypadku konieczności leczenia, chciałbym być leczony metodą ILADS. Część specjalistów stosujących metodę ILADS zaleca w takiej sytuacji obserwację. Gdyby w ciągu następnych kilku tygodni pojawiły się jakieś objawy, wdroży leczenie. W pierwszych dniach po ataku kleszcza można jednak zrobić badania PCR (lepiej czulsze PCR RT). Taki test w wielu przypadkach może być wskazówką do dalszych obserwacji lub podjęcia leczenia. Można pomyśleć o sprawdzeniu samego kleszcza (jeżeli został zachowany), czy był zakażony, czy nie. Testy diagnostyczne nie są konieczne wówczas, jeżeli atak kleszcza został zauważony i pojawił się charakterystyczny rumień. W takim przypadku można od razu rozpocząć leczenie.

Lubię słone jedzenie. Zawsze dosalam zupę, ziemniaki, solę warzywa, jem dużo słonych przekąsek. Mam nadwagę i to sporą. Chyba jem w ogóle za dużo. Czytałem, że mogę zachorować na cukrzycę, nadciśnienie i miażdżycę. Co zrobić, aby smakowało mniej słone jedzenie? Sól jest głównym składnikiem większości przetworzonych produktów żywnościowych (pieczywo, mięso i jego przetwory, produkty nabiałowe, różnego rodzaju chipsy, paluszki oraz inne słone przegryzki), dlatego dodatkowe dosalanie/przesalanie potraw może prowadzić do poważnych konsekwencji, m.in. takich, o jakich wspominasz. Nadmiar soli (chlorku sodu) w pokarmach prowadzi do znacznego przekroczenia zalecanego dziennego spożycia soli, które wg WHO wynosi 5g (płaska łyżeczka). Statystyki pokazują, że spożywa się nawet 10 g soli dziennie, a to jest niebezpieczne.

W ostatnim czasie pojawiły się w Internecie oraz w innych źródłach artykuły i wywiady z niektórymi osobami kwestionujące ujemny wpływ spożywanego cholesterolu i innych lipidów, a także wpływ jaj na poziom cholesterolu w surowicy krwi. Treść tych materiałów często diametralnie różni się od zaleceń dietetycznych profesjonalnych organizacji, które istnieją od przynajmniej kilkudziesięcioleci.  Jaką zasadność merytoryczną mają jednostki kwestionujące te zalecenia? Czy faktycznie wyniki  nowych badań podważają przyjęte od lat wytyczne odnośnie ograniczenia spożycia niektórych produktów (np. jaj )?

Czy amigdalina, zwana witaminą B17 jest skuteczna w leczeniu nowotworów? Odpowiedzi udziela dr Roman Pawlak z  East Carolina University w USA. Tak zwane alternatywne metody leczenia nowotworów często promowane są przez niektórych zwolenników alternatywnych metod leczenia, jako metody skuteczne, często bez skutków ubocznych. Wśród nich amigdalina (nazywana letrilem) jest jedną z najbardziej popularnych. Tego typu terapie czasami stosowane są razem z konwencjonalnymi metodami leczenia. Jednak niekiedy chorzy odrzucają tradycyjne metody i stosują tylko metody alternatywne.

Po długotrwałej terapii antybiotykowej wykryto u mnie kandydozę (drożdżycę). Zażywam leki przeciwgrzybicze, ale chciałbym się dowiedzieć, jak mogę wesprzeć tę kurację dietą. Specjalista dietetyk Wiesława Skrzypczak odpowiada:

Mam niedoczynność tarczycy (chorobę Hashimoto). Czy powinnam wykluczyć z diety soję i gluten? Specjalista dietetyk Wiesława Skrzypczak odpowiada: Choroba Hashimoto to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy. Jest to schorzenie autoimmunologiczne (z tzw. autoagresji), w którym organizm wytwarza przeciwciała niszczące tarczycę. W pierwszej fazie choroby może wystąpić nadczynność, ale z czasem rozwija się niedoczynność tego gruczołu, ponieważ tarczyca wytwarza coraz mniej hormonów. Zdarza się, że choroba nie daje początkowo żadnych objawów i może być przez długi czas nierozpoznana. Leczenie polega na uzupełnianiu hormonów tarczycy do końca życia.

1. Czy przyjmowanie wysokich dawek witaminy B12 w suplemencie może prowadzić do hipokaliemii? Czy suplementując witaminę B12 należy zwiększyć podaż potasu w diecie? 2. Z jakimi składnikami diety warto łączyć witaminę B12, a jakich połączeń unikać? 3. Czy metylokobalaminę w postaci czystego proszku (zawartość kapsułki) można dodać do ciepłego posiłku lub napoju tuż przed spożyciem? Dr Roman Pawlak, profesor odżywiania i dietetyki na East Carolina University w Greenville w USA odpowiada:

Na blogu Sięgnij po Zdrowie rozpoczynamy wpisy z etykietą "pytanie". A zaczynamy od następującej kwestii:  Mam celiakię i alergię na mleko. Jak mogę uzupełnić niedobory wapnia? Specjalista dietetyk Wiesława Skrzypczak odpowiada: Celiakia, czyli trwała nietolerancja glutenu, ze współistniejącą alergią pokarmową to częsty problem. Dotyczy on nie tylko dzieci, ale obecnie coraz częściej taką diagnozę słyszy wiele osób dorosłych.