Przejdź do głównej zawartości

Styl życia i odżywianie w chorobach onkologicznych. Fakty i dowody – relacja z wykładu prof. Roberta Thomasa

Tydzień temu miałam możliwość wysłuchać ciekawego wykładu światowej sławy brytyjskiego onkologa i eksperta odżywiania, prof. Roberta Thomasa z Cambridge University, poświęconego diecie i stylowi życia w chorobach nowotworowych. Spotkanie odbyło się w gmachu Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu.

Prof. Thomas zainicjował, ukończył i opublikował wiele badań naukowych, w tym ocenę wpływu ćwiczeń fizycznych na toksyczność leczenia przeciwnowotworowego oraz krajowe randomizowane badanie oceniające suplement diety bogaty w polifenole (Pomi-T) i jego wpływ na progresję raka prostaty. W efekcie badań nad rolą ćwiczeń fizycznych opracował kurs umożliwiający zdobycie kwalifikacji dla fizjoterapeutów na terenie Wielkiej Brytanii w zakresie rehabilitacji onkologicznej. Obecnie przewodniczy krajowemu programowi ćwiczeń MacMillan Cancer Support. Szczególnie interesuje go wpływ polifenoli i związków fitochemicznych na objawy związane z zapaleniem gruczołu krokowego, zapaleniem stawów i piersi. Ponadto ocenia on skuteczność naturalnego kremu do paznokci zawierającego olejek eteryczny, na niepożądane objawy leczenia docetakselem (substancją należącą do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych taksoidami lub taksanami). Prowadzi Cancernet-UK, które jest niezależną organizacją składającą się z multidyscyplinarnej grupy pracowników służby zdrowia i osób po terapii raka – specjaliści i pacjenci połączyli siły, aby zapewnić oparte na dowodach i samopomocy porady dotyczące stylu życia w celu poprawy samopoczucia, zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby i zwiększenia szansy na wieloletnie przeżycie.

Mówca oznajmił, że oprócz rozsądnych medycznych środków ostrożności (np. informowanie lekarza o niepokojących objawach, udział w programach badań przesiewowych), naukowcy wskazali praktyczne instrukcje dotyczące stylu życia, które pomagają:
  • zmniejszyć ryzyko raka,
  • zmniejszyć ryzyko przewlekłych stanów zapalnych,
  • zmniejszyć skutki uboczne leczenia raka i objawów raka,
  • przyspieszyć powrót do zdrowia po leczeniu raka,
  • zmniejszyć ryzyko nawrotu po leczeniu,
  • zwiększyć szansę na długie i zdrowe życie.
World Cancer Research Fund, Cancer Research UK i The National Institute of Health of USA szacują na podstawie dostępnych danych naukowych, że około 50% nowotworów można zapobiec właśnie dzięki tym czynnikom stylu życia.

23 najważniejsze wskazówki dotyczące diety i stylu życia
  1. Ćwiczenia – ćwicz regularnie, zwiększając poziom aktywności – 3-5 godzin tygodniowo. Unikaj dłuższego siedzenia.
  2. Cukier rafinowany – staraj się wyeliminować go z diety. Nigdy nie spożywaj cukru na pusty żołądek. Dąż do stosowania diety o niskim indeksie glikemicznym.
  3. Polifenole – utrzymuj wysokie spożycie zdrowej, roślinnej żywności, a jeśli to konieczne wspomagaj dietę polifenolami.
  4. Palenie papierosów – niezwłocznie zerwij z nałogiem palenia tytoniu.
  5. Pokarmy rakotwórcze – unikaj wszelkich wędzonych i grillowanych produktów mięsnych, akrylamidu obecnego w żywności poddawanej pieczeniu i nitrozoamin w wędlinach.
  6. Alkohol – unikaj, szczególnie w nadmiarze. Jeśli musisz wybrać, wybierz lampkę dobrego wina, zamiast piwa czy innego mocnego trunku.
  7. Mięso – zdecydowanie ogranicz lub wyklucz spożycie czerwonego mięsa. Zrezygnuj także z wszelkiego mięsa przetworzonego. Unikaj mięs grillowanych. Mięso spożywaj nie częściej niż trzy razy w tygodniu.
  8. Tłuszcze i oleje – spożywaj w niewielkich ilościach dobre tłuszcze roślinne.
  9. Niezbędne minerały – właściwie skomponowana dieta zapewnia wystarczające ich spożycie. Należy unikać przyjmowania suplementów diety w tabletkach, chyba że wiadomo o występowaniu niedoborów konkretnych minerałów.
  10. Witaminy – właściwie skomponowana dieta zapewnia wystarczające ich spożycie. Należy unikać przyjmowania suplementów diety w tabletkach, chyba że wiadomo o występowaniu niedoborów konkretnych witamin.
  11. Witamina D – zbadaj aktualny poziom i wyrównaj ewentualny deficyt suplementem. Utrzymuj optymalny poziom 75 ng/dl. Stosuj suplement w zimie w odpowiedniej dawce, a latem staraj się korzystać regularnie, ale rozsądnie ze słońca. Wskazane jest połączenie witaminy D z witaminą K2.
  12. Błonnik pokarmowy – zwiększ spożycie błonnika pokarmowego pochodzącego z nasion lnu, nasion chia, komosy ryżowej, produktów pełnoziarnistych i ciemnego ryżu.
  13. Białka roślinne – zwiększ spożycie wszelkich roślin strączkowych (także produktów sojowych) oraz nasion roślin oleistych bogatych w białka roślinne.
  14. Warzywa i owoce – zwiększ zdecydowanie spożycie różnorodnych warzyw, także zielonolistnych. Pamiętaj o kiszonkach i kiełkach. Spożywaj więcej owoców, szczególnie jagodowych. Jeśli tylko możesz, wybieraj produkty gospodarstw ekologicznych.
  15. Masa ciała – staraj się utrzymać właściwą masę ciała, zgodnie ze wskaźnikiem BMI. Jeśli zmagasz się z otyłością, podejmij jak najszybciej kroki prowadzące do redukcji zbędnych kilogramów.
  16. Nocny post – dąż do tego, by przez 13 godzin (między wieczornym posiłkiem a śniadaniem) nic nie spożywać.
  17. Odstępy między posiłkami – zachowuj 5-6 godzinną przerwę pomiędzy posiłkami. Nie spożywaj nic do czasu, zanim żołądek nie zostanie opróżniony z poprzedniego posiłku.
  18. Pij wodę – rano, przed śniadaniem nawodnij organizm. Pij ok. 2 litrów wody dziennie pomiędzy posiłkami.
  19. Orzechy – jedz codziennie garść orzechów. Najlepiej używaj każdego dnia innych orzechów.
  20. Bakterie jelitowe – dbaj o zdrowie jelit dzięki naturalnej żywności bogatej w probiotyki. Jeśli to konieczne, stosuj probiotyki w postacie tabletki. Pozyskiwanie zdrowych bakterii probiotycznych z pokarmów bogatych w błonnik i polifenole jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do powstania zdrowego mikrobiomu.
  21. Sen – dbaj o higienę snu. Kładź się spać regularnie o tej samej porze dnia, najlepiej przed północą i śpij 7-8 godzin dziennie.
  22. Nastrój – myśl pozytywnie, pielęgnuj wiarę, zaufanie i dobre myśli.
  23. Więzi – otaczaj się ludźmi, którzy dają ci szczere wsparcie na każdej płaszczyźnie życia.
Wielu chorych lub członkowie ich rodzin zastanawiają się, czy dieta i styl życia, jaki prowadzi się po leczeniu raka ma znaczenie. Prof. Thomas przekazał, że chociaż pacjenci z rozpoznanym rakiem już doznali początkowego uszkodzenia DNA, aby zmutować z komórek łagodnych do złośliwych, to w świetle aktualnej wiedzy medycznej postęp z wczesnej postaci raka do postaci agresywnej może być uzależniony od codziennych nawyków żywieniowych i stylu życia. Profesor uczula, że dalsze uszkodzenia DNA otwierają drogę do rozwinięcia przez komórki rakowe mechanizmu ukrywania się przed układem odpornościowym lub stania się opornymi na leczenie. W prezentacji zaznaczono, że istnieją mocne dowody na to, że zdrowy styl życia może mieć wpływ na bezpośrednie procesy biologiczne, które zachęcają komórki rakowe do tego, by:
  • rosnąć szybciej (namnażać się)
  • nie obumierać, gdy nastanie koniec ich cyklu życiowego (przeciwdziałać apoptozie)
  • stymulować naczynia krwionośne do odżywiania szybko mnożących się komórek (angiogeneza)
  • zmniejszać kleistość połączeń międzykomórkowych (utrata przyczepności)
  • mnożyć się w sąsiednich narządach (inwazja)
  • rozprzestrzeniać się w ciele (przerzuty).
Podsumowując, w oparciu o dostępne opublikowane dowody naukowe prof. Robert Thomas dostarczył przekonywujących argumentów na rzecz zdrowej diety opartej o nieprzetworzone produkty roślinne i prowadzenia zdrowego trybu życia. Stosowanie się do tych zasad może pomóc zmniejszyć skutki uboczne leczenia raka, poprawić jakość i komfort życia, zmniejszyć ryzyko powstania innych chorób przewlekłych i zdecydowanie wydłużyć życie osobom, które przeszły leczenie onkologiczne. W przypadku osób nie dotkniętych chorobą nowotworową, praktykowanie prozdrowotnej diety i czynników stylu życia zmniejsza ryzyko zachorowania.

Po prelekcji nie omieszkałam, oczywiście, porozmawiać z profesorem i docenić jego działania na polu upowszechniania zasad zdrowego odżywiania i stylu życia. Skorzystałam także z przygotowanego poczęstunku.

Przyznam, że wykład pozytywnie mnie zaskoczył, gdyż przedstawione zalecenia są bez mała bliźniaczo podobne to tych, jakie od wielu lat krzewimy w Stowarzyszeniu Promocji Zdrowego Stylu Życia – Sięgnij Po Zdrowie. Stowarzyszenie w swojej misji realizuje program promocji i ochrony zdrowia wiodącego w świecie Centrum Medycznego Uniwersytetu Loma Linda w USA.

Autor: Agata Radosh
siegnijpozdrowie.org

Uwaga (29-07-2019): Tu udostępniliśmy nagranie wyżej wspomnianego wykładu.

Komentarze

Popularne posty

Depresja – jak ją wykryć i pokonać?

Depresja dotyka 14 proc. światowej populacji. Oto dziesięć kroków wspomagających walkę z tą chorobą.

Anna ma 36 lat. Żyje z mężem i dwójką dzieci. Jednak to, czego doświadcza każdego dnia, trudno nazwać życiem. Przez większość czasu jej myśli przepełniają strach i obawy. Nie ma ku temu wyraźnego powodu, mimo to strach jest stale obecny w jej życiu. Często jest spięta, wygląda mizernie, na ciągle przemęczoną. Czasami płacze bez powodu. Uśmiech i radość jej dzieci nie robią na niej wrażenia. Nocami nie może spać. „To straszne. Przerażające. Jestem zrozpaczona. Dłużej już tego nie zniosę — wyznała mi. — Nie mam ochoty nic robić. Nie mogę się do niczego zmobilizować. Nigdzie nie wychodzę. Nie chcę się z nikim spotykać. Ciągle tylko leżę, mimo że nie mogę spać. Nieustannie myślę tylko o swoich problemach. Zbrzydło mi jedzenie. Przez ostatnie tygodnie straciłam pięć kilo. Czasami myślę sobie, że najlepiej byłoby po prostu skończyć z tym koszmarem”.

Anna jest ofiarą depresji — najpowszechnie…

Niebezpieczne owoce morza

Coraz częściej na polskich stołach goszczą frutti di mare, czyli mięczaki (małże, omułki, ostrygi, ślimaki, ośmiornice, kalmary) i skorupiaki (krewetki, kraby, homary, langusty). Dietetycy chwalą owoce morza ze względu na cenne wartości odżywcze, jednak ich spożywanie może wywołać zatrucia pokarmowe.
Spożywanie owoców morza staje się w Polsce coraz popularniejsze, a więc
i prawdopodobieństwo zatruć po ich spożyciu wzrasta. Większość zatruć wywołuje negatywne objawy neurologiczne lub ze strony układu pokarmowego. Niektóre mogą być śmiertelne dla człowieka — śmiertelność może sięgać 50 proc. przypadków.
Dlaczego tak się dzieje? Po pierwsze, zatrucia są spowodowane zanieczyszczeniem środowiska życia tych stworzeń fekaliami ludzkimi, w których mogą być obecne bakterie z rodzaju Salmonella lub Clostridium. Po drugie, większość owoców morza to filtratory — działają jak bardzo wydajny filtr wody. Można to sprawdzić, wrzucając małża do akwarium, w którym dawno nie wymieniano wody (zielonka…

Z boreliozą można wygrać

Wywiad z Lilianną Frankowską, prezesem Stowarzyszenia Chorych na Boreliozę, którego misją jest pomagać wszystkim, którzy czują się zagubieni i samotni w swojej chorobie.

Agata Radosh: Chciałam porozmawiać o boreliozie, nazywaną też chorobą z Lyme. Maleńki pajęczak zmienia plany tysiącom ludzi, aby nie powiedzieć – niszczy je… Ale zacznijmy od tego, w jaki sposób dochodzi do zakażenia?

Lilianna Frankowska: Kleszcze z rodzaju Ixodens ricinus występujące w Polsce,możemy spotkać już nawet w piwnicach, a nie tylko lasach czy łąkach. Są nosicielami wielu patogenów (podobno 140). Jednym z nich są bakterie z rodzaju Borrelia burgdorferi, które bytują i namnażają się w jelitach tych kleszczy. Kiedy kleszcz żeruje na swoim żywicielu, krętki aktywują się i wraz ze śliną przenikają pod skórę człowieka. Przyjmuje się, że do zakażenia dochodzi od 24 do 48 godzin, ale z naszych doświadczeń wynika, że ten czas może być znacznie krótszy. Należy podkreślić, że kleszcze we wszystkich swoich stadiach roz…

INOX – czyli o garnkach ze stali nierdzewnej

Czym kierujesz się kupując garnki czy sztućce? Czy wybierasz te ze stali nierdzewnej? Czy wiesz co oznacza symbol 18/10? 
Przy okazji poszukiwań szybkowaru w minionym tygodniu, rozczytałam się w temacie. A ponieważ uznałam to za interesujące, dzielę się tym.
Garnki mogą być wykonywane z różnych materiałów odpornych na wysoką temperaturę i deformację np.: ze stali węglowej (najczęściej emaliowane i zdobione), stopów aluminium, stopów miedzi, stali nierdzewnej chromowo-niklowej (INOX to jej symbol), żeliwa, szkła i ceramiki (w tym gliny). Niewątpliwie, naczynia do naszej kuchni powinny być mądrze wybrane, ponieważ używając nieodpowiednich naczyń, łatwo o kłopoty ze zdrowiem.

O przaśnych chlebach, czyli podpłomykach i macach

W dawnych czasach chlebem nazywano cienki placek - z roztartych kamieniami ziaren, wody i odrobiny soli, wypiekany na rozgrzanych kamieniach. Taki, nazwijmy go dalej chleb, był przaśny (nie podlegał fermentacji) i dlatego określano go słowem "przaśnik". Słowianie takie pieczywo nazywali podpłomykami. Hindusi mówią o nim czapatti, Żydzi maca, a Indianie tortilla.

Więc bez cienia wątpliwości rzec można, że chleby przeszłości posiadały zdecydowanie inną recepturę niż dzisiejsze chleby. Nie było w nich przede wszystkich ani drożdży, ani zakwasu.

Świeże, przaśne pieczywo jest zdrowe, w przeciwieństwie do świeżego pieczywa na drożdżach czy zakwasie. Przaśne podpłomyki nie obciążają żołądka kwasem i fermentacją.

Dziś, wzorem naszych prapradziadów możemy także spożywać przaśny, niekwaszony chleb. Najprostszy przepis na podpłomyki to: wziąć mąkę, wodę i trochę soli. Z tych składników zagnieść ciasto, dodając mąkę w takiej ilości, aby ciasto nie kleiło się do palców. Z kolei rozwałk…