Jakie są objawy niedoboru witaminy D w organizmie?

Przewlekłe zmęczenie, drgania mięśni czy bezsenność to tylko niektóre objawy niedoboru witaminy D. Czym może on skutkować i do czego potrzebujemy witaminy D? Jak uzupełniać jej braki?

Dlaczego potrzebujemy witaminy D?

Badania przeprowadzone w 2015 roku w naszym kraju wskazują, że zdecydowana większość polskiego społeczeństwa (około 90%) dotknięta jest niedoborem witaminy D.

Do niedawna mówiąc o witaminie D zwracano uwagę głównie na jej istotną rolę w profilaktyce chorób układu kostnego. Najnowsze badania wskazują, że może ona być również ważnym czynnikiem w profilaktyce chorób nowotworowych, układu krążenia (w tym nadciśnienia) i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Wśród skutków zaniżonego poziomu witaminy D w organizmie wymienia się także autyzm, depresję oraz stwardnienie rozsiane.

W wielu przypadkach objawy niedoboru witaminy D można łatwo przezwyciężyć. Jednak u części osób, u których przez długi czas poziom witaminy D znajdował się poniżej normy, nie będzie możliwe usunięcie skutków niedoboru. Mowa tu np. o deformacji czy zrzeszotnieniu kości.

Objawy niedoboru witaminy D

Wśród objawów zaniżonego poziomu witaminy D wymienić można:

1. Zaburzenia funkcji mięśni – np. drgania powiek, drgania w mięśniach ramion i nóg, bóle mięśniowe (zwłaszcza w porze nocnej), skurcze stóp, łydek, napięcie mięśni karku, słabość mięśni, osłabienie pracy mięśnia sercowego, arytmia. Przy niskim poziomie witaminy D zaburzone jest wchłanianie wapnia w organizmie. Ponieważ prawidłowe funkcjonowanie mięśni zależne jest od właściwej ilości wapnia dostarczanego do komórki mięśniowej, to w przypadku braku wapnia organizm oszczędza jego zapasy i zmniejsza (zwłaszcza nocą) dopływ wapnia do mięśni. To wyjaśnia na przykład typowe bóle w mięśniach nóg.
2. Utrata witalności – osłabienie, brak energii, brak siły napędowej, wyczerpanie, przewlekłe zmęczenie, senność w ciągu dnia.
3. Zaburzenia funkcji nerwowych – niespokojny sen, bezsenność, zwiększone zapotrzebowanie na sen, znużenie, zaburzenia koncentracji, zaburzenia koordynacji, niepewność w chodzeniu i staniu, uczucie bezradności, niepokój, melancholia, depresja. Podobnie jak komórki mięśniowe, komórki nerwowe także aktywowane są przez wpłynięcie do nich wapnia. Deficyt wapnia w komórkach mózgowych powstały na skutek niedoboru witaminy D pogarsza umiejętności umysłowe.
4. Zaburzenia układu krążenia – zaburzenia ciśnienie krwi (szybkie zmiany pozycji ciała – z leżącej do stojącej wywołują mroczki przed oczami), zaburzenia w polu widzenia, duszność, ból głowy, nudności, wrażliwość na chłód, zimne stopy i dłonie, bladość skóry.
5. Uszkodzenia szkieletu kostnego – krzywica, osteoporoza, bóle kostne, deformacja kości.

Jak już napisano, w przypadku niedoboru witaminy D zaburzone zostaje wchłanianie wapnia. Dieta zawierająca dużą ilość pokarmów kwasotwórczych (mięso, ryby, jaja, ser biały, ser żółty, produkty zbożowe) dodatkowo wzmaga wydalanie wapnia przez nerki, co wpływa na bilans wapniowy, podczas gdy pokarmy zasadotwórcze (owoce, warzywa) pomagają zatrzymać wapń w ustroju. Modyfikując dietę, można zadbać o utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej.

Co robić, jeśli podejrzewamy niedobór witaminy D?

Jeśli pacjent cierpi z powodu kilku symptomów wyżej opisanych, zachodzi podejrzenie niedoboru witaminy D. Wówczas należy udać się do lekarza lub do laboratorium i zbadać poziom witaminy D – metabolitu 25(OH)D, po czym podjąć kroki niwelujące stwierdzony niedobór. Po uzupełnieniu niedoboru (terapii początkowej) należy odczekać 2 miesiące i wykonać badanie kontrolne. Gdy stwierdzi się optymalny poziom witaminy D, aby zapobiegać ponownemu stanowi zaniżonego poziomu witaminy D, podejmuje się terapię podtrzymującą (długoterminową).

Należy wziąć pod uwagę, że symptomy, które sugerowały niedobór witaminy D mogą mieć inną przyczynę, zatem po terapii witaminą D, mogą nie ustąpić. Jednakże z powodów profilaktycznych ważne jest podtrzymywanie przez okres całego roku właściwego stężenia witaminy D.

Jak uzupełniać witaminę D w organizmie?

W okresie kwiecień-wrzesień w pogodne dni zaleca się korzystać z kąpieli słonecznych. Ważne jest, aby ekspozycja na słońce miała miejsce w godzinach pomiędzy 10 a 14, oraz aby promienie słoneczne padały na odsłoniętą część ciała (odkryte ramiona, nogi, plecy). W sprzyjających warunkach (jasny typ karnacji, odpowiednia pora dnia, odsłonięte ciało, niewielka tkanka tłuszczowa, brak ochrony przeciwsłonecznej itp.) już 15-30 minutowy pobyt na słońcu pomoże wytworzyć witaminę D w wystarczającej dziennej ilości.

W okresie październik-marzec na skutek niskiego położenia słońca promieniowanie UVB w naszej atmosferze jest wyfiltrowane i nie dociera do poziomu Ziemi. Z tego powodu w tym czasie należy stosować suplementy witaminy D. Gdy w okresie kwiecień-wrzesień nie jest możliwe spełnianie w/w warunków koniecznych do syntezy witaminy D, należy także korzystać z suplementu. Pożywienie (np. tłuste ryby, tran, awokado) nie jest w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania na witaminę D ani uzupełnić regularnego jej ubytku.

Konsekwencje długo trwającego niedoboru witaminy D mogą być katastrofalne. Dlatego nie należy zwlekać z wykonaniem jej pomiaru, gdy istnieje najmniejsze podejrzenie niedoboru. Koszt badania jest dość wysoki (ok. 60 zł), lecz my mierzmy go raczej w skutkach.

autor: Agaty Radosh

źródło: http://leki.wieszjak.polki.pl/suplementy-diety/328528,Jakie-sa-objawy-niedoboru-witaminy-D-w-organizmie.html

Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty.