Jakie zioła na kaszel

Kaszel jest piątą pod względem częstości przyczyną wizyt u lekarza. To dolegliwość, której każdy doświadczył. Nie jest chorobą, ale symptomem. Jest odruchową reakcją mającą na celu wspomaganie naturalnego mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego. Wywołują go bodźce mechaniczne, chemiczne, termiczne, czynniki zapalne i psychiczne. Zwykle towarzyszy przeziębieniu lub grypie, jednak może być również objawem poważnej choroby. W większości przypadków kaszel ustaje po kilku dniach.  

Kaszel ostry wywołany jest przez uszkodzenie nabłonka dróg oddechowych na skutek procesu zaplanego. Z kolei kaszel przewlekły powodowany jest najczęściej przez nasilenie spływania wydzieliny w obrębie dróg oddechowych, a także przez leki, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny, czynniki psychogenne lub refluks żołądkowo-przełykowy.

Leczenie kaszlu ostrego polega na hamowaniu odruchu kaszlowego, m.in. przez pochodne kodeiny i dekstromatorfanu. Profilaktyka polega na podawaniu ziół o działaniu powlekająco-osłaniającym i przeciwzapalnym. Można zastosować np. liść babki lancetowatej, liść i korzeń prawoślazu, kwiat malwy dzikiej i ogrodowej, kwiat dziewanny, kwiat lipy, kwiat czarnego bzu, korzeń lukrecji lub porost islandzki, 

W przypadku kaszlu przewlekłego postępowanie ma na celu upłynnienie wydzieliny oskrzelowej (działanie mukolityczne) z jednoczesnym zwiększeniem aktywności nabłonka migawkowego w oskrzelach. Wśród ziół mających takie działanie są np. owoc anyżu, owoc kopru i ziele tymianku. Uzupełnieniem działania mukolitycznego są najczęściej zioła o właściwościach wykrztuśnych, takie jak np. korzeń lukrecji, korzeń pierwiosnka, porost islandzki, korzeń omanu i liść bluszczu.

W początkowym okresie infekcyjnego zapaleniem górnych dróg oddechowych kaszel – w szczególności suchy, występujący zwłaszcza w nocy – można skutecznie zmniejszyć stosując łyżeczkę miodu przed snem przez kilka dni. W badaniach skutek podania miodu w zakresie wpływu na nasilenie oraz częstotliwość kaszlu był podobny do efektu dekstrometorfanu. Natomiast podanie miodu było skuteczniejsze niż podanie difenhydraminy. Uwaga! Ze względu na ryzyko botulizmu miodu nie podaje się dzieciom >1. rż.

Ponieważ leki ziołowe są raczej bezpieczne, można rozważać ich stosowanie jako jedną z postaci samoleczenia. Przeciwwskazaniem do stosowania ziół jest m.in. uczulenie na dany surowiec. 

Opr. Agata Radosh

W opracowaniu wykorzystano: K. Błecha, I. Wawer, Profilaktyka zdrowotna i fitoterapia oraz bazę danych PubMed.