Przejdź do głównej zawartości

Podstawy naukowe dla stosowania probiotyków i prebiotyków

Mikroflora jelitowa i jej znaczenie w otyłości oraz regulacji procesów metabolicznych  organizmu


Mikroflora jelitowa reguluje pozyskiwanie energii z pożywienia i wpływa na proces jej magazynowania w organizmie człowieka (27). U osób zdrowych prawidłowa mikroflora i szczelna bariera jelitowa zapobiegają przenikaniu toksyn z przewodu pokarmowego do organizmu. U osób z nadwagą i otyłością stwierdza się zaburzenia mikroflory jelitowej, czyli dysbiozę. W dysbiozie dochodzi do zmniejszenia ilości, różnorodności i funkcji szczepów bakteryjnych występujących w przewodzie pokarmowym (28). Obserwuje się zmniejszenie ilości niektórych szczepów bakterii Gram dodatnich (przede wszystkich bifidobakterii, pałeczek kwasu mlekowego, a także bakterii z gatunku Clostridium leptum), odpowiedzialnych za wytwarzanie substancji ochronnych i przeciwzapalnych.

W przewodzie pokarmowym zaczyna dominować rodzaj bakterii Gram dodatnich -Mollicutes (29) (Rycina 12).

Mollicutes charakteryzują się wyjątkową zdolnością i wysoką wydajnością w pozyskiwaniu energii z pożywienia, która jest magazynowana w tkance tłuszczowej (29). Ponadto bakterie te mogą przenikać przez uszkodzoną barierę jelitową do organizmu, wywołując przewlekły stan zapalny. W opublikowanych badaniach wykazano nawet obecność bakterii z rodzaju Mollicutes w rożnych tkankach i narządach (30).

Dysbioza wywołuje liczne następstwa niekorzystne dla zdrowia i jest przyczyną dysfunkcji bariery jelitowej. W wyniku tego dochodzi do tzw. endotoksemii, czyli zatrucia organizmu antygenami  i substancjami pochodzenia bakteryjnego (31). Prowadzi to do zaburzenia wielu procesów metabolicznych w organizmie człowieka (32, 33). Wykazano, że bakterie probiotyczne, w szczególności bifidobakterie zapobiegają endotoksemii, a ich brak jest ściśle związany z jej narastaniem (34). Ponadto w licznych pracach udowodniono związek endotoksemii z większą masą ciała ( im więcej toksyn tym większa masa ciała), nieprawidłową tolerancją glukozy i cukrzycą (im większa endotoksemia tym gorsza regulacja stężenia cukru we krwi), podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi oraz występowaniem miażdzycy i nadciśnienia tętniczego (35, 36, 37, 38, 39).

Rycina. Wpływ diety na mikroflorę jelitową człowieka


Dysbioza i jej znaczenie w zespole metabolicznym


W przypadku stwierdzenia współwystępowania nadwagi lub otyłości, nieprawidłowej gospodarki cukrowej i lipidowej oraz nadciśnienia mówimy o zespole metabolicznym. Stwarza on duże zagrożenie wystąpienia chorób układu krążenia (główna przyczyna śmierci w naszym kraju), nowotworów (szczególnie raka jelita grubego) oraz przedwczesnej śmierci (40). Wśród licznych czynników wywołujących dysbiozę można wymienić nieprawidłową dietę, brak ruchu, stres a także przyjmowanie niektórych leków.
Rycina. Sekwencja zdarzeń prowadząca do zespołu metabolicznego i jego powikłań.
Dieta bogatotłuszczowa, bogatobiałkowa, uboga w nienasycone kwasy tłuszczowe i błonnik roślinny prowadzi do zwiększenia liczby bakterii Gram ujemnych produkujących lipopolisacharydy, które przenikają do krążenia ogólnoustrojowego. Upośledzenie bariery jelitowej i przenikanie toksyn bakteryjnych z przewodu pokarmowego do organizmu wywołuje przewlekły stan zapalny, prowadzi do insulino oporności i wzrostu stężenia szkodliwych frakcji cholesterolu we krwi. Szczególnie niekorzystny efekt jaki wywołuje dieta bogatotłuszczowa to zmniejszenie ilości bifidobakterii (41). Dieta bogata w błonnik i prebiotyki zwiększa ilość bifidobakterii, ogranicza endotoksemię i w konsekwencji zmniejsza ogólnoustrojową reakcję zapalną, poprawiając tym samym procesy metaboliczne (42, 43, 44).


Rycina. Endotoksemia i mikroflowa jelitowa a masa ciała

Coraz większą rolę, w modulacji mikroflory jelitowej i związanego z nią mikrobiomu przypisuje się także probiotykom (45, 46, 47). Przykładowe wyniki badań obrazujące zależność pomiędzy liczbą bifidobakterii w przewodzie pokarmowym a zawartością toksyn pochodzenia jelitowego (endotoksemia) i wpływ na masę ciała przedstawiono na rycinie 14 (38):

Przyjmowanie szczególnych probiotyków i prebiotyków, zapewnia zróżnicowaną, dobrze funkcjonującą mikroflorę jelitową, która gwarantuje optymalne odzyskiwanie energii z pożywienia i jej magazynowanie w organizmie, co z kolei sprzyja uzyskaniu prawidłowej sylwetki i masy ciała.

Szczególne probiotyki modulują mikroflorę jelitową, poprzez zwiększenie liczby bakterii z rodzaju bifidobakterii i pałeczek kwasu mlekowego (3). Prebiotyki zawarte w preparacie stymulują wzrost endogennych bakterii w przewodzie pokarmowym człowieka. Oligofruktosacharydy zawarte w preparacie zwiększają uczucie sytości i ograniczają łaknienie (44).

Szczególne probiotyki poprawiają działanie i szczelność bariery jelitowej (3) co prowadzi do ograniczenia wewnętrznej toksemii (zatrucia organizmu) i reakcji zapalnej, dodatkowo sprzyja poprawie insulinowrażliwości, gospodarki cukrowej i lipidowej.

Otyłość i nadwaga a choroby przewodu pokarmowego


Nadwaga i otyłość, to także stany, w których istnieje wyższe ryzyko występienia schorzeń przewodu pokarmowego (48,49). W tej grupie osób stwierdza się trzykrotnie częstsze występowanie stłuszczenia wątroby (NAFLD – non-alcoholic fatty liver disease – niealkoholowe stłuszczenie wątroby) oraz dwa razy szybszą progresję tego schorzenia do marskości wątroby. U osób z chorobami wątroby stwierdza się upośledzoną fukcję bariery jelitowej i wysokie wartości toksyn pochodzenia jelitowego (endotoksemii) w organizmnie. Endotoksemia prowadzi do groźnych dla życia powikłań, szczególnie w marskości wątroby. Ograniczenie endotoksemii, wskutek modyfikacji mikroflory jelitowej i poprawy szczelności i funkcji bariery jelitowej jest związane ze spadkiem ryzyka występienia tych powikłań (50). Osoba z nadwagą i otyłością jest znacznie częściej narażona na wystąpienie nieprzyjemne objawów związanych z zarzucaniem kwasu żołądkowego do przełyku, zapaleniem przełyku i objawami jelitowymi o charakterze zespołu jelita nadwrażliwego, takimi jak wzdęcia, zaparcia i bole brzucha. Szczególne zagrożenie stanowią choroby nowotworowe, na ktore narażony jest człowiek z nieprawidłową masą ciała. U tych osób stwierdzono zwiększone ryzyko zachorowania na następujące nowotwory przewodu pokarmowego: rak wątroby (wzrost ryzyka o 30-50%), rak pęcherzyka żółciowego (wzrost ryzyka o 30-85%), rak przełyku (dwukrotny wzrost ryzyka), polipy (100%) i rak jelita grubego (dwukrotnie wyższe ryzyko), oraz rak trzustki (wyższe ryzyko o 35-85% ). Ponadto osoby z nieprawidłowym wskaźnikiem masy ciała oraz współistniejącą kamicą żółciową są częściej narażone na ostre zapalenie trzustki o ciężkim przebiegu. Na rycinie 15 przedstawiono schemat obrazujący związek nieprawidłowej masy ciała z chorobami przewodu pokarmowego.
Rycina. Nadwaga i otyłość są związane z częstym występowaniem oraz zwiększonym ryzykiem chorób przewodu pokarmowego (48)

Regularne przyjmowanie probiotyków, zapewnia zróżnicowaną i dobrze funkcjonującą mikroflorę jelitową, która uszczelnia nabłonek jelitowy, poprawia funkcję bariery jelitowej oraz sprzyja odzyskaniu prawidłowej masy ciała.

Bibliografia:


27) Clarke S, Murphy E, Nilaweera K i wsp.: The gut microbiota and its relationship to diet and obesity: New insights. Gut Microbes. 2012 May 1;3(3).
28) Basseri RJ, Basseri B, Pimentel M i wsp.: Intestinal Methane Production in Obese Individuals Is Associated with a Higher Body Mass Index. Gastroenterol Hepatol (N Y). 2012 Jan;8(1):22-28.
29) Tilg H, Moschen AR, Kaser A: Obesity and the microbiota. Gastroenterology. 2009 May;136(5):1476-83.
30) Wirostko E, Johnson L, Wirotsko B: Ulcerative colitis associated chronic uveitis: Parasitisation of intraocular leukocytes by mollicute-like organisms. J Submicrosc Cytol Pathol 22:231, 1990.
31) Amar J, Burcelin R, Ruidavets JB i wsp.: Energy intake is associated with endotoxemia in apparently healthy men. Am J Clin Nutr. 2008 May;87(5):1219-23.
32) Clemente-Postigo M, Queipo-Ortuno MI, Murri M i wsp.: Endotoxin increase after fat overload is related to postprandial hypertriglyceridemia in morbidly obese patients. J Lipid Res. 2012 May;53(5):973-8.
33) Kelly CJ, Colgan SP, Frank DN.: Of microbes and meals: the health consequences of dietary endotoxemia. Nutr Clin Pract. 2012 Apr;27(2):215-25.
34) Russell WR, Gratz SW, Duncan SH i wsp.: High-protein, reduced-carbohydrate weight-loss diets promote metabolite profiles likely to be detrimental to colonic health. Am J Clin Nutr. 2011 May;93(5):1062-72.
35) Pendyala S, Walker JM, Holt PR.A high-fat diet is associated with endotoxemia that originates from the gut. Gastroenterology. 2012 May;142(5):1100-1101.e2.
36) Caesar R, Fak F, Backhed F.: Effects of gut microbiota on obesity and atherosclerosis via modulation of inflammation and lipid metabolism. J Intern Med. 2010 Oct;268(4):320-8.
37) Cani P, Osto M, Geurts L, Everard A: Involvement of gut microbiota in the development of low-grade inflammation and type 2 diabetes associated with obesity. Gut Microbes. 2012 Jul 1;3(4).
38) Cani PD, Neyrinck AM, Fava F i wsp.: Selective increases of bifidobacteria in gut microflora improve high-fat-diet-induced diabetes in mice through a mechanism associated with endotoxaemia. Diabetologia. 2007 Nov;50(11):2374-83.
39) Koren O, Spor A, Felin J : Human oral, gut, and plaque microbiota in patients with atherosclerosis. Proc Natl Acad Sci USA. 2011 Mar 15;108 Suppl 1:4592-8.
40) Farias Godoy A, Ignaszewski A, Frohlich J, Lear SA Predictors of metabolic syndrome in participants of a cardiac rehabilitation program. ISRN Cardiol. 2012;2012:736314.
41) De Bandt JP, Waligora-Dupriet AJ, Butel MJ.: Intestinal microbiota in inflammation and insulin resistance: relevance to humans. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2011, Jul;14(4):334-40.
42) Macia L, Thorburn AN, Binge LC i wsp.: Microbial influences on epithelial integrity and immune function as a basis for inflammatory diseases. Immunol Rev. 2012 Jan;245(1).
43) Parnell JA, A Reimer R.: Prebiotic fiber modulation of the gut microbiota improves risk factors for obesity and the metabolic syndrome. Gut Microbes. 2012 Jan 1;3(1):29-34.
44) Grootaert C, Marzorati M, Van den Abbeele P i wsp.: Prebiotics to manage the microbial control of energy homeostasis. Benef Microbes. 2011 Dec 1;2(4):305-18.
45) Cani PD, Delzenne NM. i wsp.: The gut microbiome as therapeutic target. Pharmacol Ther. 2011 May;130(2):202-12.
46) Delzenne NM, Neyrinck AM, Backhed F, Cani PD.: Targeting gut microbiota in obesity: effects of prebiotics and probiotics. Nat Rev Endocrinol. 2011 Aug 9;7(11):639-46.
47) Ray K.: Microbiota: manipulating the microbiota in obesity. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2012 Mar 20;9(4).
48) Nguyen DM, El-Serag HB.: The big burden of obesity. Gastrointest Endosc. 2009 Oct;70(4):752-7
49) Nguyen DM, El-Serag HB.: The epidemiology of obesity. Gastroenterol Clin North Am. 2010 Mar;39(1):1-7. Review.
50) Iacono A, Raso GM, Canani RB, Calignano A, Meli R.: Probiotics as an emerging therapeutic strategy to treat NAFLD: focus on molecular and biochemical mechanisms. J Nutr Biochem. 2011 Aug;22(8):699-711.


Źródło: http://sanprobi-superformula.pl/aktualnosc_52_podstawy_naukowe_dla_stosowania_probiotykow_i_prebiotykow.htm

Komentarze

  1. Bardzo ciekawy wpis, nie widziałam, że nadwaga może mieć wpływ na rozwój wszelkiego rodzaju chorób w tym nowotworu.

    OdpowiedzUsuń
  2. Niestety może - i czytają wpis z tak rozbudowaną literaturą źródłową nie można mieć co do tego żadnych wątpliwości. Liczne badania kliniczne dowodzą temu, iż otyłość znacząco sprzyja rozwojowi schorzeń układu krwionośnego, rozwojowi nowotworów, cukrzycy oraz wielu innych chorób o charakterze przewlekłym. Chcąc zadbać o zdrowie, warto więc rozpocząć przede wszystkim od zmiany dotychczasowych nawyków żywieniowych.

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Komentarze publikowane są po zatwierdzeniu. Jeżeli szukasz swojego komentarza lub odpowiedzi na niego, sprawdź czy wszystkie są wczytane - użyj polecenia "Wczytaj więcej".

Popularne posty

Z boreliozą można wygrać

Wywiad z Lilianną Frankowską, prezesem Stowarzyszenia Chorych na Boreliozę, którego misją jest pomagać wszystkim, którzy czują się zagubieni i samotni w swojej chorobie.

Agata Radosh: Chciałam porozmawiać o boreliozie, nazywaną też chorobą z Lyme. Maleńki pajęczak zmienia plany tysiącom ludzi, aby nie powiedzieć – niszczy je… Ale zacznijmy od tego, w jaki sposób dochodzi do zakażenia?

Lilianna Frankowska: Kleszcze z rodzaju Ixodens ricinus występujące w Polsce,możemy spotkać już nawet w piwnicach, a nie tylko lasach czy łąkach. Są nosicielami wielu patogenów (podobno 140). Jednym z nich są bakterie z rodzaju Borrelia burgdorferi, które bytują i namnażają się w jelitach tych kleszczy. Kiedy kleszcz żeruje na swoim żywicielu, krętki aktywują się i wraz ze śliną przenikają pod skórę człowieka. Przyjmuje się, że do zakażenia dochodzi od 24 do 48 godzin, ale z naszych doświadczeń wynika, że ten czas może być znacznie krótszy. Należy podkreślić, że kleszcze we wszystkich swoich stadiach roz…

Witamina B12 - fakty i mity

Nagranie wykładu dr. Romana Pawlaka z USA poświęconego kwestii zapobiegania niedoborom witaminy B12. Wykład odbył się dnia 20 lipca 2013 r. w Poznaniu, w ramach działalności Stowarzyszenia Promocji Zdrowego Stylu Życia.

W zdecydowanej większości przypadków okazuje się, że wiedza jaką posiadamy odnośnie witaminy B12 w świetle aktualnych doniesień naukowych jest nieprawdziwa. Niedobór witaminy B12 występuje dość powszechnie na całym świecie. W grupie osób narażonych na jej niedobór znajdują się miedzy innymi weganie (ludzie, którzy nie spożywają mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego),laktoowowegetarianie (osoby, które nie spożywają produktów mięsnych, ale włączają do diety produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak mleko, przetwory mleczne i jajka), osoby po 50 roku życia, niezależnie od ich diety, osoby, które poddały się operacji żołądka lub którym wycięto dolną część jelita cienkiego, a także osoby chorujące na AIDS. Inni, w tym np. osoby chorujące na cukrzycę, a także każda os…

O przaśnych chlebach, czyli podpłomykach i macach

W dawnych czasach chlebem nazywano cienki placek - z roztartych kamieniami ziaren, wody i odrobiny soli, wypiekany na rozgrzanych kamieniach. Taki, nazwijmy go dalej chleb, był przaśny (nie podlegał fermentacji) i dlatego określano go słowem "przaśnik". Słowianie takie pieczywo nazywali podpłomykami. Hindusi mówią o nim czapatti, Żydzi maca, a Indianie tortilla.

Więc bez cienia wątpliwości rzec można, że chleby przeszłości posiadały zdecydowanie inną recepturę niż dzisiejsze chleby. Nie było w nich przede wszystkich ani drożdży, ani zakwasu.

Świeże, przaśne pieczywo jest zdrowe, w przeciwieństwie do świeżego pieczywa na drożdżach czy zakwasie. Przaśne podpłomyki nie obciążają żołądka kwasem i fermentacją.

Dziś, wzorem naszych prapradziadów możemy także spożywać przaśny, niekwaszony chleb. Najprostszy przepis na podpłomyki to: wziąć mąkę, wodę i trochę soli. Z tych składników zagnieść ciasto, dodając mąkę w takiej ilości, aby ciasto nie kleiło się do palców. Z kolei rozwałk…

Niebezpieczne owoce morza

Coraz częściej na polskich stołach goszczą frutti di mare, czyli mięczaki (małże, omułki, ostrygi, ślimaki, ośmiornice, kalmary) i skorupiaki (krewetki, kraby, homary, langusty). Dietetycy chwalą owoce morza ze względu na cenne wartości odżywcze, jednak ich spożywanie może wywołać zatrucia pokarmowe.
Spożywanie owoców morza staje się w Polsce coraz popularniejsze, a więc
i prawdopodobieństwo zatruć po ich spożyciu wzrasta. Większość zatruć wywołuje negatywne objawy neurologiczne lub ze strony układu pokarmowego. Niektóre mogą być śmiertelne dla człowieka — śmiertelność może sięgać 50 proc. przypadków.
Dlaczego tak się dzieje? Po pierwsze, zatrucia są spowodowane zanieczyszczeniem środowiska życia tych stworzeń fekaliami ludzkimi, w których mogą być obecne bakterie z rodzaju Salmonella lub Clostridium. Po drugie, większość owoców morza to filtratory — działają jak bardzo wydajny filtr wody. Można to sprawdzić, wrzucając małża do akwarium, w którym dawno nie wymieniano wody (zielonka…

Na obiad będzie kasza gryczana!

"Kipi kasza, kipi groch, lepsza kasza niż ten groch. Bo od grochu boli brzuch, a od kaszy człowiek zdrów"... - pamiętacie tę dziecięcą wyliczankę? Myślę, że lubicie wspominać tamte lata. Ja bardzo.

Kasze są zdrowe, rzecz jasna. Wszystko co pochodzi ze świata roślin, a przeznaczone zostało na pokarm dla człowieka jest zdrowe. Warto jeść kasze, wszystkie kasze, a szczególnie jaglaną i gryczaną - te należą do moich ulubionych, łącznie z odkrytym niedawno przeze mnie tureckim bulgurem. Pomyśleć, że jeszcze w latach dziewiećdziesiątych były one poszukiwanymi przez koneserów rarytasami.

W sklepach, oprócz wspomnianych kaszy gryczanej (z gryki), jaglanej (z prosa) i bulguru (z pszenicy) można dziś kupić pęczak, kaszę łamaną i kaszę perłową (z jęczmienia), mannę i kus kus (z pszenicy), kaszę owsianą (z owsa naturalnie) - najczęściej w formie gniecionej, czyli płatków owsianych zwykłych - z całego ziarna, lub tzw. górskie z kaszy owsianej łamanej, poza tym kaszę krakowską (z łamane…

INOX – czyli o garnkach ze stali nierdzewnej

Czym kierujesz się kupując garnki czy sztućce? Czy wybierasz te ze stali nierdzewnej? Czy wiesz co oznacza symbol 18/10? 
Przy okazji poszukiwań szybkowaru w minionym tygodniu, rozczytałam się w temacie. A ponieważ uznałam to za interesujące, dzielę się tym.
Garnki mogą być wykonywane z różnych materiałów odpornych na wysoką temperaturę i deformację np.: ze stali węglowej (najczęściej emaliowane i zdobione), stopów aluminium, stopów miedzi, stali nierdzewnej chromowo-niklowej (INOX to jej symbol), żeliwa, szkła i ceramiki (w tym gliny). Niewątpliwie, naczynia do naszej kuchni powinny być mądrze wybrane, ponieważ używając nieodpowiednich naczyń, łatwo o kłopoty ze zdrowiem.

Depresja – jak ją wykryć i pokonać?

Depresja dotyka 14 proc. światowej populacji. Oto dziesięć kroków wspomagających walkę z tą chorobą.

Anna ma 36 lat. Żyje z mężem i dwójką dzieci. Jednak to, czego doświadcza każdego dnia, trudno nazwać życiem. Przez większość czasu jej myśli przepełniają strach i obawy. Nie ma ku temu wyraźnego powodu, mimo to strach jest stale obecny w jej życiu. Często jest spięta, wygląda mizernie, na ciągle przemęczoną. Czasami płacze bez powodu. Uśmiech i radość jej dzieci nie robią na niej wrażenia. Nocami nie może spać. „To straszne. Przerażające. Jestem zrozpaczona. Dłużej już tego nie zniosę — wyznała mi. — Nie mam ochoty nic robić. Nie mogę się do niczego zmobilizować. Nigdzie nie wychodzę. Nie chcę się z nikim spotykać. Ciągle tylko leżę, mimo że nie mogę spać. Nieustannie myślę tylko o swoich problemach. Zbrzydło mi jedzenie. Przez ostatnie tygodnie straciłam pięć kilo. Czasami myślę sobie, że najlepiej byłoby po prostu skończyć z tym koszmarem”.

Anna jest ofiarą depresji — najpowszechnie…